Επειδή κάποιοι ψάχνουν αποδιοπομπαίους τράγους για να καλύψουν τα δικά τους…
Του Γαβριήλ Μηνά, Εφ. “Σημερινή“, Δευτέρα, 14 Μαίου 2007

Θα μπορούσε, στ’ αλήθεια, να υπάρξει ο επικός αγώνας της ΕΟΚΑ, οι ηρωικές μορφές του Αυξεντίου, του Μάτση, του Δράκου και του Παλληκαρίδη και τόσων άλλων, αν δεν υπήρχε ο Διγενής;
Μελετώντας με επιστημονική ιστορική υπευθυνότητα και τη συνεπαγόμενη απ’ αυτή τη στάση απόλυτη αντικειμενικότητα την όλη ζωή και δράση του Διγενή, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δυο θα μπορούσαν να είναι οι πιο κατάλληλοι για τον Διγενή χαρακτηρισμοί: Αυτός του “Διά βίου Εθνικού Αγωνιστή” και ο άλλος της “Αγρυπνούσας Συνείδησης του Εθνικού Χρέους“.
Στη Μικρά Ασία
Το 1919, ο ανθυπολοχαγός Γ. Γρίβας πολεμά στα ιερά χώματα της Μ. Ασίας. Το 1940 ο αντισυνταγματάρχης Γρίβας αποστέλλεται ως επιτελάρχης της περιώνυμης “Σιδηράς Μεραρχίας”, της Β’ Μεραρχίας Πεζικού, στο Ηπειρωτικό μέτωπο. Το 1941, μετά την υποταγή της Ελλάδας στους Γερμανούς, ιδρύει τη μυστική οργάνωση “Χ” και συνεργάζεται με τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο, στον αγώνα εναντίον των κατακτητών. Τον Δεκέμβριο του 1944, όταν η εθνική κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου επιστρέφει από τη Μ. Ανατολή στην Αθήνα, μετά την αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής, οι Ελασίτες -οι αριστερές-κομμουνιστικές ανταρτικές δυνάμεις- επιχειρούν να καταλάβουν την πρωτεύουσα και την εξουσία, με στόχο να εντάξουν την Ελλάδα στον Ανατολικό Συνασπισμό. Τα σχέδια του ΕΛΑΣ ματαιώνει η Οργάνωση “Χ” με επικεφαλής τον Γ. Γρίβα στο Θησείο, αποκρούοντας τις επιθέσεις των στασιαστών. Αποσοβείται έτσι η κατάληψη της Αθήνας από τους κομμουνιστές και αποτρέπεται η ένταξη της Ελλάδας στο στρατόπεδο του Υπαρκτού Σοσιαλισμού. Γι’ αυτήν ακριβώς την Εθνική του προσφορά ο Γ. Γρίβας Διγενής κέρδισε την ασίγαστη και διαχρονική μήνιν των Ελλήνων κομμουνιστών και των άλλων “προοδευτικών” Ελλήνων…
“Γι’ αυτήν όμως την προσφορά του”, έγραφα κάποτε, “αν υπήρχε στοιχειώδης έστω ιστορική εντιμότητα, θα έπρεπε όλοι οι Έλληνες, συμπεριλαμβανομένων και των αριστερών, να ευγνωμονούν τον Διγενή, γιατί, αν αυτή τη στιγμή η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην ίδια τουλάχιστον αξιοθρήνητη από κάθε άποψη κατάσταση με τις βαλκανικές και τις άλλες χώρες του Ανατολικού Συνασπισμoύ, τούτο το οφείλει στην αντίσταση και του Γρίβα και της Οργάνωσης “Χ” στα σχέδια του ΕΛΑΣ. Η οργάνωση “Χ”, αξίζει να αναφερθεί ότι για την όλη εθνική της προσφορά έχει τιμηθεί από την Ελληνική Πολιτεία.”
Η ΕΟΚΑ
Την 1η Απριλίου 1955 ο Γ. Γρίβας Διγενής, επικεφαλής της ΕΟΚΑ, κηρύσσει την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της Κύπρου εναντίον των Άγγλων. Ο αγώνας της ΕΟΚΑ του 1955-59 υπήρξε, χωρίς αμφισβήτηση, το κορυφαίο και το πιο ένδοξο γεγονός στην πολύχρονη ιστορία της Κύπρου. Τιμούμε, λέμε οι πάντες, περιλαμβανομένης και της ηγεσίας του ΑΚΕΛ, τον αγώνα της ΕΟΚΑ, εξαίρουμε το αγωνιστικό πνεύμα και τις θυσίες των Ελλήνων της Κύπρου και αισθανόμαστε εθνικά περήφανοι.
Αλλά θα μπορούσε, στ’ αλήθεια, να υπάρξει ο επικός αγώνας της ΕΟΚΑ, οι ηρωικές μορφές του Αυξεντίου, του Μάτση, του Δράκου και του Παλληκαρίδη και τόσων άλλων, αν δεν υπήρχε ο Διγενής; Θα διενοείτο, ίσως, και θα αποτολμούσε κάποιος από τους πολιτικούς μας ηγέτες να ηγηθεί ενός τέτοιου αγώνα και να ζήσει μέσα σ’ ένα κρησφύγετο για 4 χρόνια και να αντιμετωπίσει τις επιχειρήσεις των βρετανικών στρατιωτικών δυνάμεων;
Υπάρχει, ωστόσο, άλλη περίπτωση στην παγκόσμια ιστορία, που ο ηγέτης ενός απελευθερωτικού αγώνα, μετά την απελευθέρωση της πατρίδας του, να έχει απελαθεί από την ίδια την πατρίδα του, για την ελευθερία της οποίας είχε αγωνισθεί; Κι όμως αυτό έχει γίνει με τον Διγενή, υπό τη σιωπηρή ανοχή, τουλάχιστον, των πάντων. Ο Διγενής, μετά την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου το 1959, υποχρεούται να εγκαταλείψει την Κύπρο.
Η Εθνική Φρουρά
Τον Νοέμβριο του 1963 ο Μακάριος υποβάλλει τα 13 Σημεία για την τροποποίηση του Κυπριακού Συντάγματος, τα οποία απορρίπτει ασυζητητί η Άγκυρα.
Τον Δεκέμβριο του 1963 ξεσπούν βίαιες και πολυαίμακτες συγκρούσεις ανάμεσα στις ένοπλες ομάδες, που είχαν συγκροτήσει οι ηγεσίες των δυο κοινοτήτων της Κύπρου. Οι συγκρούσεις σταδιακά επεκτείνονται σ’ όλη την Κύπρο και η Τουρκία απειλεί με στρατιωτική εισβολή. Η Κύπρος κινδυνεύει. Ο Διγενής παρακολουθεί από την Αθήνα με αγωνία και πόνο. Σημειωτέον ότι οι κυβερνώντες στην Κύπρο δεν αισθάνθηκαν την υποχρέωση να ενημερώσουν τον Διγενή και να ζητήσουν την άποψή του ούτε για τα σχέδιά τους για την τροποποίηση του Συντάγματος ούτε για τη συγκρότηση των ένοπλων ομάδων που θα προασπίζονταν το νησί έναντι των τουρκικών απειλών.
Ο Διγενής ξεχνά την αχαριστία και τον παραγκωνισμό του και τίθεται επικεφαλής της προσπάθειας για την αποτελεσματική αμυντική θωράκιση της Κύπρου. Με εισήγηση του Διγενή ιδρύεται η Εθνική Φρουρά στην Κύπρο και αποστέλλεται στο νησί μια ολόκληρη ελληνική μεραρχία. Μυστικά φτάνει στην Κύπρο και ο ίδιος τον Ιούνιο του 1964. Και η Κύπρος, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, αποβαίνει απόρθητο πραγματικά φρούριο. Η Κύπρος στην τρισχιλιετή ιστορία της ουδέποτε άλλοτε βρέθηκε σε θέση ισχύος έναντι των εχθρών της, όπως συνέβη την περίοδο του 1964-67.
Λογικά θα έπρεπε οι κυβερνώντες να αξιοποιήσουν αυτή την εξαιρετική ευκαιρία και να αγωνιστούν για να επιτύχουν την καλύτερη δυνατή λύση στο κυπριακό πρόβλημα. Αντί τούτου ενεπλάκησαν σε μια εθνικά απαράδεκτη και αυτοματαιωτική διαδικασία αντιπαράθεσης με την Αθήνα και τις ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο. Τον Νοέμβριο του 1967, ύστερα από τα θλιβερά γεγονότα της Κοφίνου, για την πρόκληση των οποίων είχε έντονα διαφωνήσει και προειδοποιήσει για τις συνέπειές τους ο Διγενής, ο αρχηγός της ΕΟΚΑ για δεύτερη φορά «απελαύνεται» από την Κύπρο. Στη συνέχεια απομακρύνεται από την Κύπρο και η Ελληνική Μεραρχία.
Συμφωνία Διγενή - Μακαρίου το ’72
ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ του 1971 οργιάζουν οι φήμες για συνεργασία της στρατιωτικής κυβέρνησης της Ελλάδας με την Άγκυρα για επιβολή αντεθνικής λύσης. Οι σχέσεις Αθηνών- Λευκωσίας οξύνονται. Στο τέλος Αυγούστου ο Διγενής επιστρέφει μυστικά στην Κύπρο και σε ηλικία 73 ετών ρίχνεται σ’ ένα νέο αγώνα για τη σωτηρία της κινδυνεύουσας πατρίδας του. Πολλοί διαφωνούν με τη νέα ανάμειξη του Γρίβα στα κυπριακά πράγματα και τη θεωρούν προδοτική. Οι επικριτές του Γρίβα τον κατηγορούν ότι έφτασε στην Κύπρο ως όργανο της Χούντας, για να ανατρέψει τον Μακάριο. Ο Διγενής όμως δεν υπήρξε ποτέ όργανο της Χούντας. Απόδειξη τον Μάρτιο του 1972, όταν η Χούντα συγκρούεται με τον Μακάριο για το θέμα τσεχοσλοβακικών όπλων, ο Διγενής αποδέχεται μυστική πρόσκληση του Μακαρίου, συναντιέται με αυτόν και καταλήγουν σε συμφωνία για συνεργασία και για την εγκαθίδρυση πλήρους ενότητας, με στόχο τη σωτηρία της Κύπρου. Από τη συμφωνία αυτή δεν είναι ο Διγενής που υπανεχώρησε, αλλά ο Μακάριος, όταν αυτός κατάφερε να τα βρει με τη Χούντα. Τα της συνάντησης του Διγενή με τον Μακάριο και τα συμφωνηθέντα μεταξύ τους οι κατήγοροι του Διγενή με κατάφωρη ιστορική ανεντιμότητα πάντοτε παρασιωπούν. Ο Διγενής απέθανε στις 27 Ιανουαρίου 1974, έξι μήνες πριν από το πραξικόπημα της 1ης Ιουλίου, και είναι επίσης ολότελα ανέντιμο να θεωρείται υπεύθυνος γι’ αυτό.
Απαράδεκτες οι διαμαρτυρίες για τρισάγιο στον τάφο του
Προσωπικά δεν υπήρξα ποτέ πρoσωπoλάτρης και ούτε πίστεψα ποτέ στις υπεράνθρωπες ιδιότητες οποιουδήποτε ηγέτη και επομένως και του Διγενή. Ο Διγενής ήταν και αυτός άνθρωπος, προικισμένος βέβαια με αρετές πολλές και ικανότητες σε ορισμένους τομείς αξιοθαύμαστες. Είχε όμως και αυτός τις αδυναμίες του και τα πάθη του. Το να προσπαθούμε όμως με ζήλο κυριολεκτικά σαδιστικό αλλά ταυτόχρονα και μαζοχιστικό να διαγράψουμε τον Διγενή και να τον κατεδαφίσουμε ως σύμβολο εθνικού αγωνιστή, είναι πράξη ηθικά ανέντιμη και εθνικά αυτομηδενιστική. Αν καταφέρουμε τελικά να πείσουμε τον Ελληνισμό της Κύπρου ότι ο Διγενής, ο μοναδικός από τους ηγέτες του που αποδείχτηκε δι’ έργων πρόθυμος να θυσιαστεί για την πατρίδα του, υπήρξε προδότης και ολετήρας της πατρίδας του, τότε σε ποιους ειλικρινά θα αναμένουμε αυτός να πιστέψει και να εμπιστευθεί τις τύχες του; Θεωρώ, εν κατακλείδι, ολότελα απαράδεκτες τις διαμαρτυρίες που προκλήθηκαν, γιατί ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χριστόδουλος, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Κύπρο, επισκέφτηκε και τον τάφο του Διγενή, τέλεσε πάνω απ’ αυτόν Τρισάγιο και κατέθεσε στεφάνι. Με αυτή του την πράξη, ισχυρίζονται οι επικριτές, πρόσβαλε τη μνήμη του Εθνάρχη Μακαρίου. Ο Διγενής, ας μην αυτοκοροϊδευόμαστε, δεν έχει καμιά ανάγκη από τα εγκώμια και τους ύμνους μας. Ζων είχε τιμηθεί από τους αυθεντικότερους εκπροσώπους του Έθνους, την Ελληνική και την Κυπριακή Βουλή και την Ακαδημία των Αθηνών, όσο κανένας άλλος σύγχρονος Έλληνας. Ο θρύλος, ωστόσο, του Διγενή, το ήθος και η όλη εθνική συμπεριφορά του αποτελούν για μας υπέρτατο εθνικό πρότυπο, πρότυπο που απόλυτα σήμερα χρειαζόμαστε και απεγνωσμένα αναζητούμε.