Πολιτισμός @ 02 Ιαν 2008 04:43 pm by Διαχειριστής
Του Κυριάκου Μπαρρή, εφ. ΠΟΛΙΤΗΣ - 30/12/2007, σελίδα: 96
Είναι γνωστό ότι η κάθε γλώσσα είναι πρωταρχική εθνική και ανθρώπινη αξία. Είναι φορέας πολιτισμού και αναπόσπαστο στοιχείο συνείδησης και εθνικής ταυτότητας. Αποτελεί την πιο αυθεντική έκφραση της ψυχής και της διάνοιας του κάθε ανθρώπου, πυξίδα πλεύσης και σημείο στήριξης στην πορεία του στο ιστορικό γίγνεσθαι.
Ιδιαίτερα για μας στην Κύπρο η Ελληνική μας γλώσσα αποτελεί όπλο ακαταμάχητο εναντίον όλων όσοι αντιμάχονται η αμφισβητούν την ελληνικότητά μας. Και η γλώσσα είναι πάντα ένας στόχος, επιζητούν να την πλήξουν, να την αλλοιώσουν και μέσα απ΄ αυτό να αλλάξουν την ψυχή και την ταυτότητά μας. Τό ‘πε άλλωστε κι ο Λένιν:
“Εάν θέλεις να εξαφανίσεις έναν λαό, εξαφάνισε τη γλώσσα του.
Η Νάσα Παταπίου το επισημαίνει σ΄ ένα ποίημα της:
“Επόθησεν ο πορθητής
Πόθον μεγαλεπήβολον Υψιπετή
Στέλνει φιρμάνιν
Τους ανυπότακτους
Να φέρουν αλυσόδετους
Όσους ορκίστηκαν να μην αλλάξουν γλώσσαν.”
Η μελέτη λοιπόν της γλώσσας, και κατ΄ επέκταση της διαλέκτου δεν είναι τίποτε άλλο παρά επιστροφή στις ρίζες μας, αλλά και αγώνας επιβίωσης.
Ακολουθώντας τη ρήση του Δ. Σολωμού, αιώνες τώρα, δεν έχουμε τίποτε άλλο στο νου μας “πάρεξ ελευθερία και γλώσσα” και θεωρούμε εθνικό τον αγώνα μας γι΄ αυτήν. Φυλάττουμε ως κόρην οφθαλμού τη γλώσσα που μας “έδωσαν ελληνική από τις αμμουδιές του Ομήρου” είναι αυτό η μοναδική μας έγνοια, υπακούοντας και στον Οδυσσέα Ελύτη.
Η Κυπριακή διάλεκτος μαρτυρείται εδώ και 3500 χρόνια και η διαχρονικότητά της αποδεικνύει την Ελληνικότητα του νησιού. Ανήκει κατά τον Α. Μακρίδη στη νότια Αχαϊκή διαλεκτική ομάδα που μιλιόταν στην Πελοπόννησο πριν από την κάθοδο των Δωριέων και ήρθε στο νησί όταν οι Αχαιοί το αποίκησαν κατά το 12ον αιώνα. Έχει 18 ιδιώματα και είναι η μόνη που μιλιέται ζωντανά.
Ο Μενέλαος Χριστοδούλου θεωρεί ότι στην Κύπρο δημιουργήθηκαν δύο σκέλη Ελληνικής γλώσσας, το σκέλος που προέρχεται από την εκκλησία και την παιδεία γνωστό ως λόγιον ή κοινόν και το σκέλος που χρησιμοποιείται στην καθημερινή ομιλία, γνωστό ως Κυπριακή διάλεκτο.
Δεν μπορεί να θεωρηθεί πλήρης γλώσσα ώστε να θεωρηθεί ως γλώσσα της Κύπρου αφού ανήκει κυρίως στη γεωργική και ποιμενική κοινωνία και δεν μπορεί να καλύψει την Επιστήμη, την Παιδεία, την Λογοτεχνία.
Σίγουρα δεν αποτελεί ξεχωριστή γλώσσα. Οι περισσότεροι την λένε διάλεκτο και άλλοι όπως η ποιήτρια Ελένη Θεοχάρους τη θεωρούν απλά ως τοπολαλιά.
Ό,τι όμως κι αν ονομαστεί, κανείς δεν αμφισβητεί τη ζωντάνια, τον πλούτο και την παραστατικότητά της που πρόσφερε και προσφέρει αξιόλογα έργα, ιδιαίτερα στην ποίηση και κρατά γερά δεμένους τους Κυπρίους στη γη που τους γέννησε και που ευτυχώς δεν έχει “κρικέλια για να την πάρουν στον ώμο και να φύγουν” οι κάθε λογής κατακτητές όπως επισημαίνει ο Γ. Σεφέρης.
Σπουδαία κείμενα στην Κυπριακή διάλεκτο από τη Φραγκοκρατία έχουμε τις “Ασσίζες”, τα χρονικά του Λεόντιου Μαχαιρά και Γεώργιου Βουστρώνιου και τα Κυπριακά Μεσαιωνικά τραγούδια.
Στην φτωχής παραγωγής εποχή της Τουρκοκρατίας έχουμε το θρήνο για την άλωση της Κύπρου, το άσμα του απαγχονισμού του Αρχ. Κυπριανού το 1821.
Από τη Νεότερη Γραμματολογία σημαντικά για τη μελέτη της Κυπριακής διαλέκτου είναι τα δημοτικά μας τραγούδια και τα μακροσκελή τραγούδια των ποιητάρηδων.
Μελετώντας κανείς την Κυπριακή διάλεκτο βρίσκει πολλά φωνητικά, φθογγολογικά, γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα τα οποία προέρχονται απευθείας από την Αρχαία Ελληνική και το Βυζάντιο κάτι που αποδεικνύει κατά αυθεντικό τρόπο την Ελληνική ταυτότητα του σημερινού Κύπριου. Αμέτρητες είναι οι αρχαίες ελληνικές λέξεις στην Κυπριακή διάλεκτο που τις διεφύλαξε, ενώ χάθηκαν από τη Κοινή Νεοελληνική.
Λέξεις όπως ασκοπώ, ανέφανεν, οφτόν, τανώ, λαμνώ είναι αρχαίες ομηρικές όπως και η σύνταξη ρημάτων με γενική όπως “έβκην του χωρκού”, “έμπην της πόρτας”. Τα αρχαία απαρέμφατα επιβιώνουν στην Κυπριακή όπως το δειν το πειν, το πκιειν όπως και οι αρχαίες προστακτικές όπως λάμνε, βρίξε κλπ.
Χρειάζεται άλλη απόδειξη για την ελληνικότητα της διαλέκτου, που ομορφαίνει και πλουτίζει τη μια και μοναδική Ελληνική μας γλώσσα; Είναι μια διάλεκτος που συμπληρώνει τη νεοελληνική και που καθιστά αφελές, αστήρικτο, αντιεπιστημονικό και ύποπτο το ψευτοδίλημμα, νεοελληνική ή Κυπριακή διάλεκτο.
Παρόλα τα αυτονόητα, στην Κύπρο αντιμετωπίζουμε ένα υπαρκτό πρόβλημα γλώσσας, εντελώς διαφορετικό απ΄ αυτό που συνήθως γίνεται λόγος στη μητροπολιτική Ελλάδα. Χρόνια τώρα στο μετά αποικιακό κυβερνητικό και διοικητικό σύστημα της Κύπρου κυρίαρχη θέση κατέχει η Αγγλική που κατέστη μέσο κοινωνικής προβολής και επαγγελματικής επιτυχίας. Δεν έχει πολλά χρόνια που τα κυβερνητικά τμήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας επικοινωνούσαν με τους απλούς πολίτες στην Αγγλική. Έστω κι αν αυτό εν μέρει διορθώθηκε, εντούτοις ντρέπομαι να το πω ότι στη σημερινή Κύπρο δεν είναι εντελώς απαραίτητο ούτε είναι τίτλος τιμής να ξέρει κανείς καλά Eλληνικά, ενώ ανοίγει πόρτες επαγγελματικής και κοινωνικής καταξίωσης το να ξέρει καλά Αγγλικά πόσο μάλλον να έχει σπουδάσει και στην Αγγλία -και μάλιστα να το αναγράφει αυτό στην ταμπέλα του Ιατρείου του ή του δικηγορικού ή του αρχιτεκτονικού του γραφείου-.
Επικοινωνιακός γλωσσικός κώδικας της άρχουσας τουλάχιστον τάξης, η Αγγλική που δε δίστασε ν΄ ασκήσει αφόρητες πιέσεις για επιβολή της Αγγλικής ως γλώσσας διδασκαλίας του νεοσύστατου Πανεπιστημίου Κύπρου.

Πολλές φορές, για να επισκιαστεί το αδιαμφισβήτητο μεγαλείο του αρχαίου κόσμου, ο αρχαίος ελληνικός τρόπος ζωής και το αρχαίο Ελληνικό πνεύμα, έχουν δεχτεί πολλές βάναυσες και ύπουλες επιθέσεις. Κάποιοι, αποφάσισαν να διαστρεβλώσουν τα γεγονότα κατακρεουργώντας την αλήθεια. Αυτό έχει συμβεί σε πάρα πολλές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στην θέση την οποία κατείχε η γυναίκα κατά την αρχαιότητα και σε πάμπολλα άλλα θέματα. Δυστυχώς σε αυτήν την παραπληροφόρηση -όπως και σε πολλές άλλες- συμβάλουν και τα σχολικά βιβλία τα οποία ως τώρα έχουμε ή πρόκειται να διδαχτούμε.

